Boerenzoon Wouter Waayer over zijn documentaire Liesjes hok was leeg

In de documentaire 'Liesjes hok was leeg' vertelt boerenzoon Wouter Waayer zijn reis van boerenzoon tot veganist, een pad dat begint bij één koe: Liesje. Opgegroeid op een Twentse boerderij met 250 vleeskalveren, leek het vanzelfsprekend dat hij het familiebedrijf zou overnemen. “Ik was de oudste zoon, dus iedereen ging daar gewoon van uit,” zegt hij. Maar die zekerheid begon te wankelen op de dag dat Liesje, zijn ‘knuffelkoe’, opeens verdween.

Het besef dat dieren op de boerderij niet alleen levende wezens maar ook producten waren, bleef aan hem knagen. Maar toen hij op zichzelf ging wonen, kon Wouter met afstand naar zijn jeugd kijken. Uit pure nieuwsgierigheid probeerde hij voor het eerst een vleesvervanger, iets wat thuis “echt verboden” was. Tot zijn verbazing vond hij het heerlijk. “Toen dacht ik: hoe kan dit? Misschien klopt er wel meer niet van wat me altijd is verteld.”

Wil om te leven

Die nieuwsgierigheid groeide uit tot reflectie. Wouter begon na te denken over de stal van zijn vader, over de kalveren met nummers in plaats van namen. De geur van vlees herinnerde hem steeds meer aan die van de boerderij. “Op een gegeven moment kreeg ik er echt weerzin tegen,” zegt hij. En na het zien van documentaires als Cowspiracy viel alles op zijn plek: “Het was niet schokkend, want ik kende die beelden. Maar ik wist: dit is waar.”

Liesje, geregisseerd door Nick Boshuijer voor Human, brengt dat verhaal tot leven zonder te schokken met bloederige beelden. In plaats daarvan nodigt de film de kijker uit om één dier echt te leren kennen. Liesje, een stierkalf geboren in Tsjechië en en restproduct van de zuivelindustrie, wordt vijf maanden gevolgd op de boerderij van Wouters vader. “De mannetjes zijn namelijk niet bruikbaar en belanden op boerderijen als die van ons om vetgemest te worden. Maar zodra een dier een naam krijgt, wordt het een individu,” zegt Wouter. “Dan zie je dat het karakter heeft, een wil om te leven.”

Ruwe realiteit

Tijdens het filmen van de documentaire werd pijnlijk duidelijk hoe ruw sommige chauffeurs met de stiertjes omgingen, vertelt Wouter. “Twee mannen kwamen aan met grote stroomprikkers in de hand, vloekend en scheldend omdat “niets werkte die dag.” Hun frustratie richtten ze af op de dieren, waarbij de prikkers zonder terughoudendheid werden gebruikt.” Het tafereel was zo heftig dat zelfs Wouters vader, die in zijn leven al heel wat had gezien, hen tot rust maande. Als zelfs een doorgewinterde veeboer dat zegt, weet je dat het echt te ver ging.

De documentaire toont niet alleen deze kloof tussen mens en dier, maar ook tussen vader en zoon. Zonder verwijt, met begrip. Zijn vader werkte mee aan de film “voor hem”, en zag bij de première dat eerlijkheid geen aanval hoefde te zijn. Liesje is zo meer dan een portret van één kalf. Het is een spiegel die vraagt: als we echt kijken, zien we dan nog steeds een nummer, of eindelijk een gezicht?

‘Liesjes hok was leeg’, vanaf zondag 21 december te zien op NPO Start en het YouTube-kanaal van NPO 3.